Restaureren of renoveren? Twee fiftieswoningen van Lucien Engels

Restauratie van renoveren? Twee jaren vijftigwoningen van Lucien Engels

Van een 19de-eeuws herenhuis met vijf verdiepingen in Willebroek naar een modernistische splitlevelwoning van Lucien Engels in Mechelen: dat was op zich al een hele verandering voor Hilde en haar gezin. Maar wat dmvA architecten van het rijhuis uit de jaren vijftig maakte, was nog eens een hele aanpassing.

“Eerlijk? Toen we het huis kwamen bekijken, wisten we niet dat het van Lucien Engels was. Tijdens de immobezoeken hoorden we andere interessanten hardop zeggen schokkende originele elementen ze zullen gebeuren. Heel oneerbiedig, vond ik. In een boekenkast zag ik plots een rij boeken van Lucien Engels staan. Toen ik door wie het huis ontworpen had. Uiteindelijk koos de eigenaar voor ons, omdat we de enigen waren die voor de architectuur vielen. Eigenlijk zou hij het enkel aan ons verkopen. Zelfs de makelaar schrok daarvan.”

Verbeterwerk

Hildes gezin prei uitverkoren om een ​​andere reden: het huis werd in 1957 gebouwd voor de richtlijn van het Caputsteenlyceum in de straat verderop. De tweede eigenaar was hoofd van de Mechelse scholengemeenschap Coloma. En Hilde is hogeschooldocent in Mechelen. Is hun renovatie dan ook een ‘schoolvoorbeeld’ van hoe je met grondig moet beginnen? “Het was de eerste keer dat we modernistisch erfgoed in handen kregen”, geeft Tom Verschueren, medeoprichter van dmvA architecten, toe. “In Mechelen hadden we wel al het beschermde Museum Hof ​​van Busleyden gerenoveerd én gerenoveerd. Maar een naoorlogse privéwoning kregen we nooit op ons bord. Ik moet zeggen: het is een van de mooiste splitlevelhuizen die ik ooit heb gezien. Maar iets puur restaureren doen we met ons kantoor nooit. We geven erfgoed, maar we geven altijd onze eigen touch aan. Omdat we uitgaan dat je niet kunt leven zestig jaar geleden. Omdat de wereld in evolutie is. De noodzaak van gezinnen zijn gewijzigd. En omdat andere architecten onze hedendaagse realisaties over vijftig jaar óók weer zullen renoveren. Het is niet omdat iets nog origineel is uit de jaren vijftig, dat het goeie architectuur is. Het klinkt misschien brutaal, maar ik vind dat we het ontwerp van Lucien Engels hebben verbeterd.”

Niks nep

Aan de voorgevel is, namens de detaillering, bijna niks veranderd. Maar de vroegere inkomhal is weggewerkt, er nu een zichtas dwars door het huis is, van de voordeur tot de tuin. “Door de gesloten achtergevel was er eerder contact met buiten. Met twee jumboramen openden we de woning aan de achterzijde”, zegt Verschueren. “Ik vind niet dat we aan de ziel van de woning hebben geraakt. We hebben Engels’ ontwerp net versterkt.” Hilde: “Wij wilden ook helemaal niet in een Expo 58-teletijdmachine wonen. Natuurlijk waren we van plan om de open trap, de splitlevels, de claustra in keramiek en de balustrades te bewaren. Maar als je nieuwe elementen ontworpen, vind ik niet dat je die stijl moet kopiëren. Die grafische trapspijlen, die zo typisch zijn voor Engels, hebben we inderdaad niet exact nagedaan voor onze terrasbalustrade. De architecten interpreteerden de vormentaal van Engels op een creatieve manier.” Verschueren: “De betonnen drager, het nieuwe terras steunt, is asymmetrisch en afgerond. Inspiratie vonden we in de organische kolommen van Engels binnen en in Engels’ eigen woning in Elewijt. De glasdalen op het nieuwe terras zijn nog zo’n voorbeeld. Een typisch materiaal van toen, dat we op een hedendaagse manier gebruikten. Die laten laten gefilterd licht door, er klimop onder kan groeien. Op die berm kijkt de masterbedroom uit. Je wordt wakker met zicht op natuur.”

Die tuin is niet de verdienste van dmvA, maar van de Brusselse landschapsarchitect Stefan Morael. “Ik wou vanuit de keuken niet op een lager gelegen grijperk kijken”, zegt Hilde. Ik wou dat de tuin ook een zekere hoogte had. Vandaar dat Stefan onder meer koos voor bamboe, die intussen tot voor ons raam groeit. Later hoorden we dat bamboe de lievelingsplant van Lucien Engels was. Via een pivotdeur is de tuin toegankelijk vanuit het souterrain, waar de meid vroeger inwoonde. Die verdieping is twee dieper uitgegraven om er een volwaardige woonruimte van te maken.”

Limieten

Hilde en haar gezin betrokken in hun verbouwde woning net voor de corona. Al directe stootte het huis op zijn limieten. “Die splitlevels zijn leuk, omdat je overal connectie hebt met elkaar. Maar toen iedereen hier moest thuiswerken, was dat niet zo aangenaam. Zeker omdat ik moest lesgeven via Teams. Op zo’n extreem moment miste ik ons ​​herenhuis met de vele kamers.”

Voor de rest hoor je het gezin absoluut niet klagen. Wat ze aan privacy verloren, wonnen ze aan hedendaags wooncomfort. “Er is vloerverwarming, ventilatie en isolatie ingebracht. De keuken is compleet vernieuwd, het ontwerp is van PJ Mares. Het huis is eigenlijk gestript tot op het pleisterwerk, maar je merkt dat niet”, zegt Verschueren. “Ook de ramen zijn allemaal vernieuwd, maar wel met stalen kozijnen. Door ze af te werken met zwarte stopverf, lijken de profielen visueel zelfs slank als die van Engels. In dit project zijn de ramen onze grootste ingreep geweest in zijn moderne architectuur. Maar toch vind ik dat de balans tussen oud en nieuw nog goed zit. Engels heeft het ons niet gemakkelijk gemaakt, want zijn architectuur was al goed. Het was moeilijk om er nog iets beters aan te voegen. Maar in alle bescheidenheid: het is ons toch gelukt.”

dmva-architecten.be – stefanmorael.com

bouwhuisontwerp

Next Post

Wat is er belangrijk als je ladegeleiders nodig hebt?

Wed May 11 , 2022
Goede ladegeleiders zijn belangrijk voor je ladekasten. Met goede ladegeleiders voeg je een hoop waarde toe aan je ladekasten. Ze behoren tot het hang- en sluitwerk van je keukenkasten van kastjes in de badkamer. Ze zorgen ervoor dat je gemakkelijker en beter kunt openen en sluiten. Wat zijn ladegeleiders? Ladegeleiders […]